Vanwege zijn beperking gaat Jelte naar een speciale school, niet direct bij zijn huis. De elfjarige jongen kende daardoor weinig kinderen in de buurt. Sinds hij met veel plezier traint bij Atletiekvereniging Generaal Michaëlis (AVGM) heeft hij hier wél sociale aansluiting. Ook gaat hij fysiek vooruit. Hij wil dan ook geen training of wedstrijd missen. Voor de club uit het Brabantse Best vraagt zijn komst nauwelijks extra inspanning. Het geheim is simpelweg kijken naar wat wél kan.
Wanneer de bel gaat, stormt Jelte naar de deur. Trainer Dennis komt op bezoek voor het interview en daar kijkt de vrolijke jongen al de hele dag naar uit. De twee hebben door de jaren heen een mooie band opgebouwd. Dennis staat symbool voor dat wat hem zoveel plezier brengt: atletiek. De pupillentrainer geeft Jelte geen aparte behandeling. En dat is precies wat hij zo fijn vindt. Op deze manier hoort hij er helemaal bij.
Jelte straalt wanneer iedereen aan tafel zit en hij mag vertellen over zijn passie. ‘Ik vind atletiek heel leuk. Vooral sprinten en vortex gooien. Daar word ik blij van.’ Het liefst had hij nog veel meer verteld, maar zo’n spannend interview geeft veel prikkels. Al snel wordt hij het zat en gaat op de bank een filmpje kijken.
Take Zonneveld
Zware operatie
Op eenjarige leeftijd onderging Jelte een zware operatie. ‘Zijn rechterhersenhelft werd uitgeschakeld om ernstige epilepsie te stoppen’, legt moeder Ingrid uit. ‘Dat betekent dat hij zijn linkerarm en -hand nauwelijks kan gebruiken, dat zijn linkerbeen spastisch is en dat hij een spalk draagt om te kunnen lopen. Ook mist hij het linker gezichtsveld en heeft hij een lichte verstandelijke beperking.’
Jelte zit daarom op een speciale school, met kinderen uit de hele regio. En dat is toch anders dan een dorpsschool. ‘Hij zou daardoor in het dorp nooit iemand tegenkomen die hij kent. Dat willen wij voorkomen’, legt Ingrid uit. ‘Atletiek is een sport waar iedereen op zijn eigen niveau mee kan doen. Dat is ideaal voor hem.’
Grote verschillen
Trainer Dennis vertelt dat hij er vanaf het begin geen enkel probleem mee had dat Jelte mee ging trainen. ‘In elke trainingsgroep heb je grote verschillen. Je hebt kinderen die al jaren trainen en kinderen die net beginnen. Sommigen zijn groot en sterk, anderen klein en nog in de groei. Dat niveauverschil is er altijd. Dus waarom zou een beperking ineens een probleem zijn? Je kijkt gewoon naar wat er wél kan.’
Om dat concreet te maken, legt de pupillentrainer uit hoe hij zijn trainingen opbouwt. ‘We werken vaak in kleine groepjes die rouleren langs de onderdelen. Als er iets is dat Jelte niet kan doen, passen we de oefening voor hem iets aan zodat hij toch mee kan doen. Ook bij de werponderdelen doet hij mee. Het vraagt wat aanpassing in de techniek, maar hij gooit bijzonder ver. Dat maakt hem trots en mij als trainer ook.’
Behandeling
Dennis behandelt Jelte als ieder ander kind. ‘Bij verspringen moeten kinderen vaak wachten in de rij. Dat is voor Jelte soms lastig, maar voor andere kinderen vaak ook. Ik geef hem geen voorkeursbehandeling. Hij wacht gewoon op zijn beurt, net als de rest. Juist daardoor accepteren de andere kinderen hem volledig. Ze zien dat hij dezelfde regels volgt en dat maakt hem één van hen. Jelte zit al vanaf heel jonge leeftijd bij de groep en slaat bijna geen training of wedstrijd over. Ook is hij bij de sociale activiteiten, zoals de feestavond en het kamp, maar dan zonder overnachting. De andere kinderen weten niet beter dan dat Jelte er gewoon bij hoort.’
Ingrid vult aan dat er altijd iemand aanwezig is om Jelte te ondersteunen. ‘Dat zijn meestal mijn man Joris of ikzelf en anders een PGB’er. Niet om hem sportief te helpen, dat kan hij prima zelf, maar om in te grijpen als het te druk wordt of als hij sociaal even vastloopt. Zo kan Dennis gewoon trainer zijn en hoeft hij geen politieagent te spelen. Het is meer een achtervang, zodat Jelte lekker kan meedoen.’
Ook bij de Athletics Champs-wedstrijden ligt Jelte uitstekend in de groep. Dennis: ‘Hij doet mee aan alle onderdelen die mogelijk zijn. Als er horden op het programma staan, loopt hij de sprint. En voor de langere afstanden gaat er altijd iemand met hem mee om hem uit de drukte te houden. En ook bij de teamestafette is hij erbij. Iedereen juicht het hardste voor Jelte en Jelte juicht het hardste voor iedereen.
Take Zonneveld
Spannende stap
Onlangs maakte Jelte de overstap naar de junioren, de groep van zijn moeder en twee andere trainers. Ingrid: ‘Dat was best een spannende stap, maar het gaat hartstikke goed. Hij wil heel graag meedoen aan de competitie. Gelukkig krijgt hij van de Atletiekunie dispensatie waardoor hij niet uit de startblokken hoeft te vertrekken bij de sprint, maar gewoon staand. Dat werkt prima en zo kan hij toch zijn favoriete onderdeel doen.’
Ook bij de estafette heeft de club een praktische oplossing gevonden. Ingrid: ‘Normaal wissel je het stokje van rechter- naar linkerhand. Bij Jelte kan dat niet, dus spreken we af dat hij het altijd in zijn rechterhand ontvangt. Zijn teamgenoten passen zich daar moeiteloos op aan. Het is een kleine aanpassing, maar daardoor kan hij wel volop meedoen.’
‘Begin gewoon en kijk wat er kan. Maak duidelijke afspraken met de groep, zodat iedereen weet hoe het werkt. Het vraagt soms een kleine aanpassing, maar dat is niet anders dan bij andere verschillen tussen kinderen. Als je uitgaat van mogelijkheden, merk je dat het voor iedereen waardevol is.’
Dennis (trainer)
Fysieke vooruitgang
Naast het sociale aspect en het plezier dat de sport geeft aan Jelte, levert het hem ook fysieke vooruitgang op. Ingrid: ‘Hij wordt steeds sterker en kan beter rennen. Zijn spalk helpt hem daarbij, maar je merkt dat ook zijn motoriek zich blijft ontwikkelen. Waar hij vroeger snel vermoeid raakte, houdt hij nu alles langer vol. Ook in zijn coördinatie zie je vooruitgang. Hij kan bewegingen beter uitvoeren en pakt nieuwe oefeningen sneller op. Dat geeft hem zelfvertrouwen en het maakt hem trots. Op deze manier werkt het aan meerdere kanten.’
Ingrid gunt elk kind met een beperking een leuke atletiekvereniging. Ze raadt ouders aan om gewoon het gesprek aan te gaan. ‘Leg uit wat je kind wel en niet kan en wees duidelijk over waar ondersteuning nodig is. Vaak blijkt dat er veel meer mogelijk is dan je denkt. Als je samen zoekt naar oplossingen, kom je er altijd uit.’
Dennis geeft andere verenigingen mee dat ze niet bang moeten zijn om kinderen met een beperking in reguliere groepen te plaatsen. ‘Begin gewoon en kijk wat er kan. Maak duidelijke afspraken met de groep, zodat iedereen weet hoe het werkt. Het vraagt soms een kleine aanpassing, maar dat is niet anders dan bij andere verschillen tussen kinderen. Als je uitgaat van mogelijkheden, merk je dat het voor iedereen waardevol is.’
Op de hoogte blijven?
Wil je op de hoogte blijven van de ontwikkelingen op het gebied van aangepaste atletiek? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief. Deze verschijnt ongeveer vier keer per jaar en je kunt je altijd weer afmelden.
Mathieu Hilgersom is een fanatieke hardloper die jarenlang actief is geweest bij Voorschoten’97. Tevens is hij een enthousiaste atletiekvader van zijn dochter bij Leiden Atletiek. Als schrijver en communicatiespecialist voor zijn bedrijf Hilgersom Tekstproducties schrijft hij het liefst mooie sportverhalen en verzorgt hij de PR van clubs, organisaties en evenementen.
