Bij AV Fit staat een sociaal veilige sportomgeving hoog op de agenda. Niet omdat er problemen zijn, maar omdat de club wil dat iedereen zich fijn blijft voelen. De vereniging gebruikt de vier V’s van veiligheid (VOG’s, verenigingsbrede gedragscodes, vertrouwenscontactpersonen en vakkundig geschoolde trainers) als basis. Onlangs kreeg het beleid ook nieuwe gezichten. De club uit Zeist stelde met Linde Lammers en Arne Hefting twee nieuwe jonge vertrouwenscontactpersonen aan.
Samen met secretaris Sytse van Heijst en voorzitter Kamiel Maase vormen zij de commissie Sociale Veiligheid. Hun doel is helder: zorgen dat de open en veilige cultuur bij AV Fit ook in de toekomst vanzelfsprekend blijft.
Kamiel ziet sociale veiligheid als een basisvoorwaarde voor een gezonde vereniging. ‘Gelukkig is dit een club waar zelden iets vervelends aan de hand is’, zegt de voormalig marathonloper. ‘Dat is ook gebleken uit de reacties op een door Helga Gernaat en Nelly Hoofs, de voorgangers van Linde en Arne, uitgezette enquête. Maar dat is geen reden om niets te doen. Met alles wat er in de maatschappij speelt, kun je dit niet meer vrijblijvend laten. Je moet er eenvoudigweg oog voor hebben.’
Volgens Kamiel past dit bij een modern verenigingsbestuur. ‘Je wilt dat iedereen zich hier prettig voelt. Zeker jeugdleden en hun ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat alles goed geregeld is. De vier V’s van veiligheid helpen daarbij. Het zijn de basisafspraken voor een veilige vereniging.’
Twee sporten, één club
AV Fit is een bijzondere vereniging: atletiek en de survivalgroep sporten samen onder één dak. Beide afdelingen hebben een eigen bestuur, maar vormen samen één club, met een overkoepelend bestuur. In totaal telt AV Fit bijna zeshonderd leden, waarvan er ongeveer tweehonderdvijftig survivallen.
De nieuwe vertrouwenscontactpersonen zijn afkomstig uit beide onderdelen van de vereniging. Linde komt uit de atletiek, Arne is van het survivallen. Samen vormen ze volgens de voorzitter een ideale combinatie. ‘Een man en een vrouw uit de verschillende takken van de vereniging. Dat kun je niet afdwingen, maar het is wel precies waar je op hoopt.’
Tweede thuis
Voor Linde voelt de rol van vertrouwenscontactpersoon als een logische stap. Ze is al bijna twintig jaar betrokken bij de vereniging. ‘Ik begon hier als jeugdatleet en heb ook tien jaar training gegeven. Voor mij is AV Fit een tweede thuis. Ik heb het hier vanaf het begin altijd heel fijn gehad. Dat gevoel gun ik alle leden. Als vertrouwenscontactpersoon kun je eraan bijdragen dat hopelijk iedereen die fijne sfeer ervaart.’
Arne kwam via een andere route bij de club terecht. Hij was actief in de survivalsport in Utrecht en hielp in Zeist regelmatig mee bij het bouwen van hindernissen voor evenementen. ‘Ik zat eerst bij een andere vereniging, maar kwam hier al een paar jaar helpen met bouwen en sjouwen. Op een gegeven moment zeiden ze: ‘Waarom word je niet gewoon hier lid?’
Dat bleek een goede beslissing. ‘De sfeer op de club trok me meteen aan. Ik ben met open armen ontvangen. Iedereen helpt elkaar. Toen ze vroegen of ik vertrouwenscontactpersoon wilde worden, vond ik dat mooi passen bij mijn eerdere ervaring met het opzetten van vertrouwenscontactpersonen in Utrecht.’
Linde en Arne
Zichtbaar en benaderbaar
In hun nieuwe rol willen Linde en Arne vooral zichtbaar en benaderbaar zijn binnen de vereniging. Met het voorstellen van zichzelf op de socials en de website en het ophangen van posters, ontworpen en aangeleverd door de Atletiekunie, hebben zij een eerste stap gezet. Maar daar moet het niet bij blijven. Linde: ‘Je wilt niet dat mensen alleen een naam op een poster zien. We willen actief onze ideeën rondom sociale veiligheid uitdragen en zorgen dat mensen weten dat ze bij ons terecht kunnen.’
Voor die zichtbaarheid helpt het dat ze zelf al jaren actief zijn binnen hun eigen tak van AV Fit. Ze zijn veel op de club te vinden, lopen rond tijdens trainingen en maken deel uit van de bestaande appgroepen binnen de vereniging. Arne merkt dat dit goed werkt. ‘Voor onze rol is het fijn dat de lijntjes kort zijn en dat we gemakkelijk contact leggen met anderen op de club.’
Hun rol gaat verder dan alleen het opvangen van meldingen. Linde legt uit dat het helpt dat ze de vereniging en de mensen al goed kennen. ‘Je bent veel op de club, je kent de trainers en de groepen en daardoor heb je ook gemakkelijker een ingang als je sociale veiligheid onder de aandacht wil brengen. Niet dat er problemen zijn, maar het is goed om de sfeer en de verhoudingen te kennen.’
Kamiel ziet dat als een grote kracht van AV Fit. ‘Veel dingen worden hier informeel opgelost. Wanneer een dakgoot lekt of de koffie op is, maar ook die enkele keer dat er gedoe is. In het laatste geval helpt het dat er duidelijke aanspreekpunten zijn.’
De vier V’s als fundament
De aanpak van AV Fit is gebaseerd op de vier V’s van veiligheid. Nelly en Helga, de eerste VCP’s bij AV Fit, hebben dit beleid opgezet. Een belangrijk uitgangspunt is een goede organisatie rondom de VOG’s (Verklaring Omtrent Gedrag). Trainers en vrijwilligers die met jeugd werken leveren die standaard aan. Secretaris Sytse houdt precies in de gaten wie welke VOG heeft en wanneer deze opnieuw aangevraagd moet worden. Dankzij een regeling van de overheid kan dat bovendien gratis, wat het voor de vereniging gemakkelijker maakt om alles up-to-date te houden.
‘Dat doen we hier al een tijdje’, zegt Kamiel. ‘Het is wat mij betreft basale verenigingshygiëne.’ Toch waarschuwt hij dat een VOG nooit een volledige garantie is. ‘Je kunt een rijbewijs hebben en nog steeds door rood rijden. Een VOG is dus een belangrijk onderdeel, maar het is niet dat je er daarna vanuit mag gaan dat het geregeld is.’
De club werkt, dankzij het werk van Nelly en Helga, ook met gedragscodes, afkomstig van onder andere de Atletiekunie, NOC*NSF en de Survivalrunbond. Deze gedragscodes zijn terug te vinden op de website en de waardes die de vereniging wil uitstralen zijn terug te zien op posters die Nelly en Helga hebben opgehangen in het clubhuis. Linde vindt dat de gedragscodes nog zichtbaarder mogen worden binnen de vereniging. ‘Ik denk niet dat de gedragscodes momenteel algemeen bekend zijn bij leden. Daarom willen wij gaan kijken hoe we ze beter onder de aandacht kunnen brengen, bijvoorbeeld bij aanmeldingen of trainersbijeenkomsten.’
‘Uiteindelijk moeten we hier ook een eigen sausje overheen doen’, vindt Kamiel. ‘Dat we bijvoorbeeld drie kernwoorden kiezen die wij belangrijk vinden en dat deze overal terugkomen.’
Trainers maken het verschil
De inzet van vakkundig opgeleide trainers is ook een belangrijke pijler van sociale veiligheid. Kamiel: ‘Je wilt niet dat iedereen zomaar trainer wordt. Daar komt veel verantwoordelijkheid bij kijken. We stimuleren dat trainers opleidingen en bijscholingen blijven volgen.’
Daarin is sociale veiligheid al een vast onderdeel, omdat de trainers die de opleiding verzorgen hier zelf ook waarde aan hechten. Arne en Linde willen kijken hoe ze de trainers nog meer kunnen ondersteunen in het waarborgen van sociale veiligheid binnen de verschillende groepen. Een presentatie voor trainers, die de Atletiekunie op dit vlak aan het ontwerpen is, kan daarvoor een handig hulpmiddel zijn.
Begin gewoon
Voor verenigingen die nog aan het begin staan van dit onderwerp heeft de club uit Zeist een duidelijke boodschap. Linde: ‘Wacht niet tot alles perfect geregeld is. Maak de juiste mensen verantwoordelijk voor dit onderwerp en begin gewoon. Laat zien dat je dit thema belangrijk vindt.’
Arne benadrukt dat sociale veiligheid vaak in kleine, alledaagse momenten schuilt. ‘Het lijkt misschien iets simpels, maar het maakt echt verschil als iemand even vraagt hoe het met je gaat. Juist dit soort momenten zorgen ervoor dat je je thuis voelt op de club.’
Mathieu Hilgersom is een fanatieke hardloper die jarenlang actief is geweest bij Voorschoten’97. Tevens is hij een enthousiaste atletiekvader van zijn dochter bij Leiden Atletiek. Als schrijver en communicatiespecialist voor zijn bedrijf Hilgersom Tekstproducties schrijft hij het liefst mooie sportverhalen en verzorgt hij de PR van clubs, organisaties en evenementen.
