Barcelona is de op één na grootste stad van Spanje. Het is de hoofdstad van de autonome regio (Comunidad) Catalonië, en ook van de provincie Barcelona en een van de belangrijkste culturele centra van Europa. De stad had in 2008 een inwonertal van 1.615.908 en een oppervlakte van 101,4 km². In de metropool Barcelona, oftewel de stad zelf en haar voorsteden, wonen 4.856.579 mensen. In Spanje heeft alleen de hoofdstad Madrid meer inwoners.

Door de inwoners wordt de stad ook wel "Barna" genoemd, niet te verwarren met "Barça", dat voor voetbalclub FC Barcelona gebruikt wordt. Barcelona ligt aan de Middellandse Zee, aan de Costa del Maresme, in het noorden grenzend aan de Costa Brava, in het zuiden aan de Costa del Garraf.

De stad ligt op 160 kilometer afstand van de Pyreneeën. Barcelona heeft diverse evenementen georganiseerd die hebben bijgedragen aan het huidige imago. De bekendste daarvan waren de Wereldtentoonstellingen van 1888 en 1929, de Olympische Zomerspelen van 1992 en het Fórum (Universeel Cultureel Evenement) in 2004.

Geschiedenis

De eerste sporen van civilisatie in de omgeving van Barcelona stammen uit de periode van 2000-1500 voor Chr. Het eerste volk dat de plek waar nu de stad staat daadwerkelijk bewoonde, waren de "Layetanos", een Iberisch volk, in de 7e eeuw v.Chr. Gedurende de Tweede Punische oorlog werd de stad veroverd door de Carthagers, en in het jaar 218 voor Chr. door de Romeinen. De stad kreeg van hen de naam "Julia Augusta Paterna Faventia Barcino". Barcino werd gebruikt als een militair fort, in de 3e eeuw na Chr. woonden er ongeveer 6000 inwoners, maar het was slechts een van de vele vestigingen in de Romeinse route van Rome naar Cádiz. Ook was Barcelona niet eens de belangrijkste vestiging in de omgeving, die eer ging naar "Tarraco", het huidige Tarragona, toentertijd de hoofdstad van "Hispania Tarraconensis", een Romeinse provincie die het grootste deel van Spanje besloeg.

In de 5e eeuw werd "Barcino" bezet door de Visigoten, die er een belangrijk centrum voor handel en bestuur van maakten. In de 8e eeuw werd de stad veroverd door de Moren onder leiding van de Arabische koning "Al-Hurr". Een groot deel van de oorspronkelijke bevolking vluchtte in die tijd naar de Pyreneeën, waar kleine nederzettingen werden gesticht. In het jaar 801 kwam de stad in bezit van het Frankische rijk. In 985 werd een groot deel van de stad verwoest door zware aanvallen van de Arabische leider van het Kalifaat van Córdoba: "Almansur". Hij slaagde er overigens nooit in de stad te bezetten. Aan het einde van de 9e eeuw maakte Barcelona deel uit van het "Koninkrijk van Aragón" en werd begonnen aan de wederopbouw van de stad, onder leiding van "Graaf Borrell II". Onder zijn leiding groeide Barcelona uit tot een rijk en machtig graafschap, en in de 13e en 14e eeuw werd het een van de belangrijkste steden van het mediterraans gebied, samen met Venetië en Genua.

Ernstige politieke spanningen en onrust bereikten de stad in de 16e en 17e eeuw. Nadat de koning van het Spaanse rijk Ferdinand II van Aragón trouwde met Isabella van Castilië, ontstonden er grote conflicten in het hele land, ook in Barcelona. Het begon met de "Catalaanse Opstand" van 1640 tot 1651 en later de Spaanse Successieoorlog van 1706 tot 1714, waarmee een einde kwam aan de onafhankelijkheid van heel Catalonië, en een grijze periode voor de stad begon. Pas in de 19e eeuw werd Barcelona weer een belangrijk politiek, economisch en cultureel centrum; deze periode staat ook wel bekend als de "wedergeboorte" van de stad. In 1897 werd een groot deel van de stadsmuren verwijderd, zodat Barcelona met de omliggende dorpen werd verbonden en op die manier verder kon groeien. Deze uitbreiding begon met de bouw van de wijk Eixample, ontworpen door "Ildefons Cerdà". Aan het begin van de 20e eeuw begonnen de economie en de industrie te groeien en kwamen nieuwe moderne ideologieën de stad binnen.

In juli 1936 kwam een abrupt einde aan de groeiperiode van Barcelona, door het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog. De stad werd verscheidene keren gebombardeerd en werd uiteindelijk in januari 1939 veroverd door de fascistische dictator Francisco Franco. De dictator hield de macht 36 jaar in handen. Meteen kwam een einde aan de autonomie voor Barcelona en Catalonië. Franco 'gebruikte' Barcelona, met name gedurende de eerste 15 jaar van zijn regime, als een industriële fabriek, waarvoor een buitenproportionele groei van de stad werd afgedwongen. Door deze groei kwamen duizenden Spanjaarden uit het zuiden naar Barcelona voor werk. Een groot deel van hen leefde in barakken zonder gas, licht of water. Dit fenomeen heette in het Spaans "barraquismo"^[1].

Iedere uiting van de Catalaanse taal en cultuur werd strikt verboden en gewelddadig bestraft. Volgens dictator Franco was Catalaans, evenals andere talen en taaluitingen (Engelstalige muziek, films etc.) namelijk schadelijk voor de moraal van het Spaanse volk.

Pas in de jaren '60 braken, economisch gezien, betere tijden aan, vooral door de massale komst van Noord-Europese toeristen^[2]. Deze concentreerden zich echter niet in Barcelona, maar rondom verschillende, toenmalige, vissersdorpen aan de kust. Het bracht wel meer werkgelegenheid in de omgeving met zich mee, waardoor ook de bevolking van Barcelona tot op zekere hoogte van deze groei profiteerde.

In 1975 overleed Franco en kwam een einde aan 36 jaar onderdrukking en isolatie. Spanje kreeg opnieuw een koning, Juan Carlos I, en Barcelona kreeg de kans om zich vrij te kunnen ontwikkelen. De Catalaanse taal en cultuur konden weer vrij worden gebruikt. De promotie van het Catalaans is nog steeds actueel, maar heeft een sterk politieke signatuur.

De jaren '80 brachten geleidelijk meer stabiliteit en toen in 1986 bekend werd dat Barcelona de Olympische Zomerspelen 1992 zou mogen organiseren, begon een enorme transformatie van de stad^[3].

In de daaropvolgende jaren werden, in het kader van de Olympische Spelen, het metronetwerk gemoderniseerd, de huidige rondwegen aangelegd, het vliegveld uitgebreid en een groot deel van het centrum 'schoongemaakt'. De criminaliteit werd succesvol bestreden, en vele historische gebouwen (waaronder een aantal van Antoni Gaudí) werden compleet gerestaureerd.

Geografie

Barcelona ligt aan de Middellandse Zee, in het noordoosten van het Iberisch Schiereiland. De stad ligt op een plateau dat wordt omgrensd door de bergketen Serra de Collserola ^[5], de rivieren Llobregat in het zuiden en Besòs in het noorden en de Middellandse Zee. De stad ligt 160 kilometer ten zuiden van de Pyreneeën. De Serra de Collserola vormt een soort omheining rondom de stad, het hoogste punt in die keten is de heuvel Tibidabo, 512 meter hoog met op de top de "Collserola toren", een telecommunicatiemast. De stad zelf is gebouwd op vele heuvels: de Carmel (267 meter), Monterols (121 meter), Putxet (181 meter), Rovira (261) meter en Peira (133 meter). De heuvel Montjuïc (173 meter hoog) ligt in het zuidoosten van de stad, aan de zee, en kijkt als het ware over de stad uit. Historisch werd deze heuvel gebruikt als een fort ^[6], maar inmiddels vindt men er musea, restaurants en het stadion en zwembad van de Olympische Zomerspelen van 1992. Ook bevindt zich op de Montjuïc een grote begraafplaats.

Klimaat

Barcelona heeft een mediterraan klimaat. Dit betekent lange zomers en milde winters, met weinig extremen. Meestal beginnen in maart al de eerste dagen met temperaturen boven de 20 graden, terwijl die temperaturen kunnen voortduren tot het einde van november. De heetste maanden zijn juli en augustus, wanneer het regelmatig warmer is dan 30 graden, en vooral de nachten mediterraan warm zijn (minimumtemperaturen boven de 20 graden Celsius). Mede hierom ontvluchten veel inwoners de stadshitte in die maanden.

De winters zijn doorgaans mild, met zachte temperaturen, weinig regen en tamelijk veel zon. Ook de neerslag is typisch mediterraan: deze bestaat vaak uit geconcentreerde hoosbuien^[8], die in slechts een beperkt aantal dagen per jaar voor de totale jaarlijkse neerslag zorgen.

Bevolking

In de stad Barcelona wonen ruim 1,6 miljoen mensen en de metropool Barcelona heeft een inwonertal van 4.856.579 (cijfers 2007). De bevolkingsdichtheid in de stad is 15.739 personen per vierkante kilometer. In 2005 bestond ongeveer 14% van de stadsbevolking uit immigranten, wat neerkomt op zo'n 224.000 inwoners. De meesten daarvan komen uit Marokko en Latijns-Amerika, met name uit Ecuador, Peru, Colombia, Argentinië, de Dominicaanse Republiek en Bolivia, ^[9]. Andere opvallend grote groepen buitenlanders komen uit Roemenië, Italië en Frankrijk. Ook hebben zich in de afgelopen jaar meer immigranten uit Noord-Europese landen zoals Duitsland en Engeland in de stad gevestigd.

Barcelona is administratief onderverdeeld in tien stadsdistricten. De territoriale verdeling van de districten komt overeen met de geschiedenis van de stad, want de meeste districten waren ooit onafhankelijke dorpen die in de 19e eeuw door Barcelona zijn opgeslokt. Hierdoor hebben een aantal van de districten een sterk eigen karakter. In Gràcia en Sarrià bijvoorbeeld, zijn de oorspronkelijke dorpscentra nog duidelijk te herkennen, ook al zijn die inmiddels compleet verstedelijkt.

Barcelona is de kern van de metropool Barcelona (Spaans: área metropolitana) dat een inwonertal van ruim 5,2 miljoen heeft. Dit inwonertal slaat op de stadskern met de buitenwijken en de aan de stad vastgegroeide voorsteden, die vooral functioneren als industriële of residentiële aanvulling op de stad zelf. Grofweg kan de metropool, aan de hand van de comarcas, worden verdeeld in vier zeer dichtbevolkte gebieden.

Sport

Barcelona is de thuisbasis van de bekende Spaanse voetbalclub FC Barcelona oftewel "Barça", dat zijn eigen stadion heeft: Camp Nou in het district Les Corts. De stad Barcelona Barça noemen is niet correct, deze term wordt door Spanjaarden alleen voor de voetbalclub FC Barcelona gebruikt. De teams van FC Barcelona worden, in de Spaanse media, vaak, naar de clubkleuren, 'los azulgranas' (blauw-roden) genoemd.

De tweede voetbalclub van Barcelona is Espanyol, dat in 2010 weer een eigen stadion zal hebben. Momenteel speelt de club haar thuiswedstrijden nog in het Olympisch Stadion, dat op de berg Montjuïc ligt en het stadion was bij de Olympische Zomerspelen van 1992.

De bevolking van Barcelona heeft de naam sportief te zijn. Het zachte klimaat, zonder al te strenge winters en het feit dat Barcelona aan de zee ligt, maakt dat de stranden en parken vaak vol zijn met joggers, skaters en fietsers. Elk jaar wordt in april/mei een formule 1-race gehouden op het circuit van Montmeló, een dorpje binnen de metropool Barcelona.

De stad kent veel jaarlijkse en eenmalige sportevenementen, zoals bijvoorbeeld de Marathon van Barcelona (Marato) en een massaal skatetoernooi.

Bezienswaardigheden

Barcelona is in architectonisch opzicht onder meer bekend vanwege de Gotische wijk en modernistische woonhuizen van het Eixample. In de stad bevinden zich negen bouwwerken die op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO staan^[23]:

• Palau de la Música Catalana, ontworpen door Lluís Domènech i Montaner
• Hospital de Sant Pau, ontworpen door Lluís Domènech i Montaner
• Sagrada Família, kerk ontworpen door Antoni Gaudí
• Park Güell, park ontworpen door Antoni Gaudí
• Casa Milà (La Pedrera), ontworpen door Antoni Gaudí
• Casa Batlló, ontworpen door Antoni Gaudí
• Palau Güell, ontworpen door Antoni Gaudí
• Casa Vicens, ontworpen door Antoni Gaudí
• Cryptes in Colonia Güell, ontworpen door Antoni Gaudí